|
Steeds vaker voorzien installateurs constructies van slipblokken. Vooral bij nieuwbouw
van grote kassen genieten deze slipelementen de voorkeur boven traditionele systemen, zoals verschillende aan elkaar geknoopte kabels of een trek/duw-mechanisme.
Installateurs schatten dat 80 procent van alle scherminstallaties bij nieuwbouwprojecten voorzien wordt van slipsystemen. Al driekwart van de huidige geschermde kassen is hiermee uitgerust. Er zijn diverse modellen slipblokken beschikbaar. Dankzij de doorslippende trekdraad kan het schermdoek tijdens het sluiten nog 5 tot 10 centimeter doorlopen vanaf het moment waarop het schermprofiel de tralieligger raakt. Daardoor komt het afsluitprofiel overal goed aansluitend tegen de tralie te zitten, ook bij het uitzetten van de kasconstructie door hitte. Het schermdoek is met slipblokken zelfs bij de allergrootste vakmaten nog overal tot een klein schermpakket samen te trekken. Met het trekken van een (vocht)kier, gaat het scherm daarnaast op elke plaats van het spant een zelfde aantal centimeters open.
Een slipsysteem stelt zichzelf bij. Een tijdelijke afwijking, bijvoorbeeld doordat er een voorwerp tussen het schermprofiel en de tralieligger terecht komt, wordt de volgende dag - na het sluiten van het scherm - vanzelf weer opgeheven. Na een storm met glasschade hoeft - indien nodig - alleen het doek vervangen te worden. Nastellen van de installatie is overbodig: ‘resetten’, laten doorslippen, en het scherm loopt weer kaarsrecht.`
Ondanks de voordelen van slipblokken zullen ook in de toekomst nog altijd trek/duw-stangen of dradensystemen met vaste blokken gemonteerd blijven worden. Vooral in bestaande kassen van beperkte omvang. Het robuuste trek/duw-systeem kan het schermpakket klein opvouwen, maar heeft als nadeel dat het meer licht wegneemt. Draden met een vast blok vragen regelmatig controle en nastellen. Zeker op grote bedrijven, waar de teler niet meer dagelijks in de gewaspaden loopt, is die controle beperkt. Een verkeerde afstelling verhoogt de kans op draadbreuk, wat al snel tot duizenden euro’s schade kan leiden. De meerprijs van 30 tot 50 eurocent per vierkante meter voor slipblokken kan daarom gezien worden als een soort verzekeringspremie.
De ingestelde kilodruk op het blokje legt ook de maximale belasting op de gevel vast, iets wat bij vaste blokken nooit exact te voorspellen is. De begrensde gevelspanning voorkomt dat de scherminstallatie de gevel naar binnen kan trekken. Bij een vast dradensysteem kunnen extra draden in een tralie een dreigende overbelasting grotendeels opvangen. Voordeel van slechts twee draden in een 8 meter-tralie, dankzij slipblokken, is echter dat de zwaarste belasting overal bij de kopgevelkolommen terecht komt. Juist daar kan de kasconstructie de meeste spanning verdragen.
Omdat de kabel in een slipblokje vrij kan draaien, worden ook spanningen op de kabels opgevangen die ontstaan bij de omkeerwielen. Bij vaste draadsystemen treedt makkelijker draadbreuk op, als kabels niet de krachten kwijt kunnen die optreden tijdens het torderen in de omkeerwielen. Hoe kleiner de omkeerwielen, hoe groter dit probleem. De oplossing bij vaste slipblokken is gezocht in het aan elkaar knopen van verschillende soorten kabels, om zo de spanning kwijt te raken. Op de plaats waar de draden aan elkaar zijn geknoopt, ontstaat echter een zwakke schakel. Terwijl de kabel zelf nog honderden kilo’s extra trekkracht zou kunnen verdragen, kan een knoop soms al breken. Dankzij de slipblokjes volstaat één soort kabel.
Duurproef
Bijna alle leveranciers hebben een ‘testkasje’ op het bedrijf staan, een proefopstelling waar ze eigen en concurrerende blokjes aan intensieve duurproeven onderwerpen. Onafhankelijk vergelijkend onderzoek naar de levensduur is nooit uitgevoerd. Algemeen nemen de leveranciers aan dat de slipelementen tien tot vijftien jaar meegaan, ongeveer even lang als de rest van de installatie. Dit geldt dan voor vruchtgroenteteelten, die slechts enkele maanden per jaar intensief gebruikt worden. Bij jaarrond gebruik van verduisteringsschermen zal de levensduur korter zijn.
De slipproeven tonen aan dat de slipkracht in de loop der tijd meestal niet of verwaarloosbaar weinig afneemt. Ook vervuiling van de draden heeft hier volgens de installateurs geen invloed op. Slipblokken zijn dan ook onderhoudsvrij.
Afbraak van weekmakers door het zonlicht kan volledig kunststof blokjes aantasten en harder maken, waardoor de slipkracht op den duur zou afnemen. Een hoogwaardige UV-bestendige kwaliteit is dan ook noodzakelijk.
Kantelen en draaien
Een afsluitprofiel van het scherm kan iets gaan kantelen. Hierbij kantelt ook het daarop gemonteerde slipblokje mee, waardoor de hoeveelheid slipkracht wijzigt. Om het ‘kantelmoment’ zo klein mogelijk te maken, dient het blokje zo laag mogelijk te zijn. Door één draaipunt kan het blokje om zijn as meedraaien, bijvoorbeeld als het schermprofiel scheef dicht trekt vanwege een obstakel. Dit meedraaien voorkomt kabelbreuk ten gevolge van grote weerstand in het slipblok tijdens het weer opentrekken van het scherm. Ook kan het verschillen in vakmaten of geervakken opvangen.
|